Có lúc gia đình đưa trẻ đi trị liệu một thời gian nhưng chưa thấy thay đổi rõ. Trẻ vẫn khó giao tiếp, vẫn bùng nổ, vẫn kén ăn hoặc vẫn không tự làm được việc gia đình mong. Cảm giác thất vọng là điều dễ hiểu, nhất là khi gia đình đã bỏ nhiều thời gian, tiền bạc và hy vọng.

Trước khi kết luận trị liệu vô ích hoặc trẻ không tiến bộ, nên xem lại mục tiêu, cách đo tiến triển và mối liên hệ giữa buổi trị liệu với đời sống hằng ngày. Đôi khi trẻ có thay đổi nhỏ nhưng chưa được nhận ra. Đôi khi mục tiêu chưa đúng trọng tâm. Cũng có khi cách hỗ trợ thật sự cần điều chỉnh.

Mục tiêu có đủ cụ thể không

Nếu mục tiêu là nói tốt hơn hoặc ngoan hơn, rất khó biết trị liệu có hiệu quả hay không. Gia đình và chuyên viên cần cùng xác định trẻ đang cần thay đổi trong tình huống nào. Ví dụ, trẻ dùng cử chỉ để xin thêm trong bữa ăn, chuyển từ chơi sang tắm ít căng hơn, hoặc ngồi tham gia hoạt động bàn trong thời gian phù hợp hơn.

Mục tiêu cụ thể giúp theo dõi tiến triển nhỏ. Trẻ chưa nói câu dài nhưng đã biết nhìn và đưa hình để yêu cầu, đó có thể là tiến bộ quan trọng. Trẻ chưa tự mặc toàn bộ nhưng đã kéo được một phần áo, đó cũng là bước tiến.

Gia đình có thể hỏi chuyên viên mục tiêu hiện tại là gì và dấu hiệu nào cho thấy trẻ đang đi đúng hướng. Nếu câu trả lời không rõ, kế hoạch cần được làm rõ hơn.

Kỹ năng có xuất hiện ngoài phòng trị liệu không

Một kỹ năng xuất hiện trong buổi trị liệu chưa chắc tự động xuất hiện ở nhà hoặc trường. Trẻ có thể làm tốt với chuyên viên trong phòng quen, nhưng khó khi có tiếng ồn, người khác, lịch gấp hoặc đồ vật khác. Đây là lý do cần đưa mục tiêu về sinh hoạt thật.

Nếu kỹ năng chưa lan ra đời sống, gia đình nên hỏi cách chuyển giao. Có thể cần luyện trong bữa ăn, giờ chơi, buổi sáng hoặc lớp học. Cũng có thể giáo viên cần biết cách hỗ trợ giống hoặc gần giống chuyên viên.

Trị liệu không nên là một đảo riêng. Nó cần có cầu nối với nơi trẻ sống, học và chơi.

Cách hỗ trợ có phù hợp với trẻ không

Không có phương pháp nào phù hợp với mọi trẻ. Nếu trẻ luôn sợ buổi trị liệu, không hiểu hoạt động, quá tải hoặc chỉ làm theo để tránh bị ép, cần xem lại. Trẻ có thể cần mục tiêu nhỏ hơn, cách chơi khác, môi trường ít kích thích hơn hoặc sự tham gia của gia đình nhiều hơn.

Gia đình nên nói thật với chuyên viên về phản ứng của trẻ sau buổi trị liệu. Trẻ có kiệt sức không, có áp dụng được ở nhà không, có vui hơn khi giao tiếp không. Những thông tin này giúp điều chỉnh kế hoạch.

Nếu gia đình đã trao đổi nhiều lần mà vẫn không thấy mục tiêu rõ hoặc trẻ căng thẳng kéo dài, có thể cân nhắc ý kiến thứ hai. Điều này nên được làm vì nhu cầu của trẻ, không phải để tìm lỗi.

Nguồn tham khảo

Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả mục tiêu chức năng, trị liệu lấy gia đình làm trung tâm và theo dõi tiến triển trong sinh hoạt.