Hoạt động trị liệu cho trẻ em thường làm nhiều gia đình tò mò. Có buổi trẻ leo trèo, chơi xích đu, xếp hình, cắt giấy, mặc áo, xúc ăn hoặc chơi với nhiều chất liệu khác nhau. Nhìn bên ngoài, gia đình có thể không chắc đó là chơi hay trị liệu.
Trong hoạt động trị liệu, chơi thường là phương tiện để quan sát và hỗ trợ trẻ tham gia tốt hơn vào đời sống. Chuyên viên nhìn cách trẻ dùng cơ thể, xử lý cảm giác, phối hợp tay mắt, tự chăm sóc, chuyển hoạt động và tham gia cùng người khác.
Trọng tâm là hoạt động hằng ngày
OT không chỉ tập vận động riêng lẻ. Mục tiêu thường gắn với việc trẻ làm được điều gì trong ngày: mặc quần áo, ăn uống, cầm bút, chơi với bạn, ngồi trong hoạt động, đi vệ sinh, tham gia lớp học hoặc chịu được một số chăm sóc cơ thể.
Gia đình nên kể cụ thể hoạt động nào đang khó. Nếu nói con vụng, chuyên viên cần hỏi thêm. Nếu nói con không kéo được khóa áo, rất sợ nhãn quần áo và mất nhiều thời gian buổi sáng, mục tiêu sẽ rõ hơn.
Một hoạt động trong phòng trị liệu nên có liên hệ với đời sống. Nếu trẻ chơi với kẹp, hạt hoặc đất nặn, gia đình có thể hỏi hoạt động đó đang hỗ trợ kỹ năng nào và có liên quan gì đến tự chăm sóc hoặc học tập.
Cảm giác là một phần, không phải toàn bộ
Nhiều trẻ đến OT vì nhạy cảm với âm thanh, quần áo, thức ăn, chuyển động hoặc chạm. Chuyên viên có thể giúp gia đình hiểu cách trẻ tiếp nhận cảm giác và điều chỉnh môi trường. Tuy nhiên, OT không chỉ là cho trẻ chơi cảm giác.
Điều quan trọng là cảm giác ảnh hưởng thế nào đến hoạt động. Trẻ tránh rửa mặt nên vệ sinh khó, sợ tiếng ồn nên không vào lớp, hoặc tìm chuyển động mạnh nên khó ngồi trong bữa ăn. Khi liên hệ với hoạt động thật, hỗ trợ cảm giác trở nên có mục tiêu hơn.
Gia đình nên thận trọng với lời hứa rằng một phương pháp sẽ giải quyết mọi vấn đề. Trẻ khác nhau, và kế hoạch cần được xem lại theo phản ứng thật của trẻ.
Gia đình cần hiểu cách hỗ trợ ở nhà
OT có giá trị hơn khi gia đình hiểu nguyên tắc hỗ trợ. Chuyên viên có thể gợi ý chia nhỏ hoạt động, thay đổi môi trường, dùng đồ vật phù hợp, điều chỉnh tư thế hoặc tạo cơ hội luyện kỹ năng trong sinh hoạt.
Gia đình không cần biến nhà thành phòng trị liệu. Nếu mục tiêu là mặc áo, cơ hội luyện tốt nhất có thể là lúc thay đồ thật, nhưng cần chọn thời điểm không quá vội. Nếu mục tiêu là ăn, hỗ trợ nên tôn trọng bữa ăn gia đình và an toàn nuốt.
Một khuyến nghị tốt nên đủ thực tế để gia đình duy trì. Nếu kế hoạch quá phức tạp, nên trao đổi lại với chuyên viên.
Gia đình nên hỏi gì sau buổi OT
Sau buổi trị liệu, gia đình có thể hỏi hôm nay chuyên viên quan sát thấy điều gì, hoạt động nào liên quan đến mục tiêu nào, gia đình nên thử điều gì trong tuần này và dấu hiệu nào cho thấy cần dừng hoặc điều chỉnh. Những câu hỏi này giúp gia đình hiểu trị liệu không phải chỉ là chuỗi trò chơi.
Nếu trẻ thích một hoạt động trong phòng trị liệu nhưng ở nhà không làm được, đó là thông tin quan trọng. Có thể môi trường khác, dụng cụ khác, thời điểm khác hoặc gia đình cần cách hướng dẫn đơn giản hơn. Trao đổi như vậy giúp kế hoạch sát đời sống hơn.
Khi trẻ không hợp tác trong buổi trị liệu
Trẻ từ chối, khóc hoặc không làm theo trong buổi OT không tự động có nghĩa là trị liệu thất bại. Đó có thể là tín hiệu rằng hoạt động quá khó, chuyển hoạt động quá nhanh, trẻ chưa tin chuyên viên, hoặc môi trường quá tải. Chuyên viên cần đọc phản ứng này như dữ liệu lâm sàng, không chỉ như hành vi phải kiểm soát.
Gia đình nên được giải thích cách chuyên viên điều chỉnh khi trẻ từ chối. Một buổi trị liệu tốt không phải lúc nào cũng trông trơn tru, nhưng phải giữ được an toàn, phẩm giá và mục tiêu rõ.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả hoạt động trị liệu, kỹ năng, nề nếp và tham gia sinh hoạt hằng ngày.