Nước có thể rất hấp dẫn với trẻ: âm thanh, ánh sáng phản chiếu, cảm giác mát, chuyển động của dòng nước. Nhưng nước cũng là nguy cơ nghiêm trọng, đặc biệt với trẻ có thể rời khỏi nơi an toàn, không phản ứng khi được gọi hoặc chưa hiểu nguy hiểm.
An toàn nước không chỉ là chuyện đi bơi. Nó bao gồm bồn tắm, xô nước, ao hồ, sông, kênh, biển, hồ cá, bể bơi ở trường hoặc khu dân cư. Với trẻ có nguy cơ đi lạc, gia đình cần chuẩn bị trước khi sự cố xảy ra.
Giám sát không thể thay bằng lời dặn
Trẻ có thể đã nghe câu không đến gần nước nhưng vẫn chạy tới khi quá thích hoặc quá căng. Vì vậy, người lớn cần kết hợp giám sát, rào chắn, khóa cửa, quy tắc ngắn và kế hoạch ứng phó. Khi ở gần nước, không nên giao trách nhiệm mơ hồ kiểu ai đó sẽ trông trẻ. Cần biết rõ ai đang nhìn trẻ vào từng thời điểm.
Ở nhà, gia đình nên xem lại bồn tắm, nhà vệ sinh, sân, ban công, xô chậu và lối ra ngoài. Ở nơi công cộng, cần xác định trước vị trí nước gần nhất. Nếu trẻ từng đi lạc, điểm có nước nên được kiểm tra rất sớm trong kế hoạch tìm kiếm.
Học bơi có thể hữu ích nhưng không loại bỏ nguy cơ. Trẻ vẫn cần giám sát, vì hoảng sợ, quần áo, nước sâu, dòng chảy hoặc mệt có thể làm kỹ năng bơi không đủ.
Chuẩn bị thông tin trước khi cần
Gia đình có thể chuẩn bị ảnh mới của trẻ, thông tin liên lạc, cách trẻ giao tiếp, nơi trẻ thích đến, điều có thể làm trẻ dừng lại và tình trạng sức khỏe quan trọng. Những thông tin này giúp người xung quanh và lực lượng hỗ trợ phản ứng nhanh hơn nếu trẻ mất tích.
Trường học, nơi trị liệu và người thân cũng cần biết trẻ có xu hướng tìm nước, chạy khỏi tiếng ồn hay đi theo sở thích nào không. Kế hoạch càng cụ thể càng dễ thực hiện trong lúc căng thẳng.
Nếu gia đình sống ở Nhật Bản, nên kiểm tra thông tin an toàn, số khẩn cấp và hướng dẫn của địa phương. Nếu ở Việt Nam hoặc về thăm quê, cần xem lại môi trường nước quanh nhà, vì ao, mương, giếng, sông hoặc hồ có thể rất gần khu sinh hoạt.
Kế hoạch an toàn cần được chia sẻ với người thật sự chăm trẻ, không chỉ nằm trong đầu cha mẹ. Ông bà, giáo viên, người đưa đón, họ hàng và cơ sở dịch vụ cần biết trẻ có bị hút về phía nước không, trẻ có phản ứng khi gọi tên không, và nếu trẻ biến mất thì phải kiểm tra nơi nào trước. Trong tình huống đi lạc, vài phút đầu rất quan trọng.
Gia đình cũng nên thận trọng với cảm giác an toàn giả. Một cửa khóa nhưng thường bị quên đóng, một hồ nước sau nhà hàng xóm, hoặc một chuyến thăm quê có nhiều người lớn nhưng không ai được phân công rõ đều có thể tạo nguy cơ. An toàn nước cho trẻ có nguy cơ đi lạc cần sự cụ thể: ai nhìn, cửa nào khóa, điểm nước nào gần, và khi mất dấu thì gọi ai.
Cần lập bản đồ nước quanh những nơi trẻ thường đến
Gia đình có thể cùng trường, nơi trị liệu hoặc người thân liệt kê các điểm nước trong bán kính gần nhà, đường đi học, công viên, nhà ông bà và nơi hay đi chơi. Bản đồ này không cần phức tạp, nhưng cần trả lời rõ nơi nào trẻ có thể tiếp cận nhanh nhất nếu rời khỏi tầm mắt. Với trẻ thích nước, điểm tìm kiếm đầu tiên không phải lúc nào cũng là nơi trẻ thường chơi, mà có thể là nơi có nước gần nhất.
Khi đi du lịch hoặc về quê, nên làm lại bước này. Ao, mương, giếng, hồ cá, bể chứa nước hoặc sông nhỏ có thể quen thuộc với người lớn địa phương nên bị xem nhẹ, nhưng lại rất nguy hiểm với trẻ chưa hiểu rủi ro. Việc hỏi trước môi trường nước quanh nơi ở là một phần của chuẩn bị, không phải lo xa quá mức.
Học bơi và dạy an toàn cần đi cùng điều chỉnh môi trường
Học bơi có thể tăng cơ hội tự bảo vệ, nhưng không nên được xem là tấm khiên tuyệt đối. Một trẻ biết bơi vẫn có thể gặp nguy hiểm khi mặc quần áo nặng, nước lạnh, dòng chảy mạnh, trời tối hoặc khi trẻ hoảng. Vì vậy, lớp bơi nếu có nên đi cùng khóa cửa, rào chắn, giám sát rõ người và kế hoạch tìm kiếm.
Với trẻ khó hiểu lời dài, quy tắc an toàn nên ngắn và được luyện trong bối cảnh thật: dừng lại, chờ người lớn, đưa thẻ, quay lại điểm hẹn. Người lớn cũng cần luyện với nhau. Nếu trẻ biến mất ở công viên, ai gọi tên trẻ, ai kiểm tra nước, ai gọi khẩn cấp, ai giữ các trẻ khác. Kế hoạch rõ giúp mọi người hành động nhanh hơn trong vài phút đầu.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra nguy cơ đi lạc, an toàn nước và kế hoạch ứng phó.