Từ một đến hai tuổi, trẻ bắt đầu khám phá mạnh hơn. Trẻ đi lại nhiều hơn, muốn tự làm, hiểu thêm lời nói, dùng cử chỉ hoặc từ đầu tiên, và cũng dễ phản ứng mạnh khi không được như ý. Đây là giai đoạn rất sống động, nhưng cũng là lúc nhiều gia đình bắt đầu lo về phát triển.
Gia đình không cần so trẻ với mọi bạn cùng tuổi. Điều cần quan sát là trẻ có đang mở rộng cách giao tiếp, chơi, vận động và tham gia sinh hoạt hay không. Nếu khó khăn lặp lại và ảnh hưởng rõ đến đời sống, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên viên.
Chơi và giao tiếp nói lên nhiều điều
Ở giai đoạn này, trẻ thường giao tiếp bằng nhiều cách: nhìn, chỉ, đưa đồ, kéo tay, phát âm, nói từ đơn hoặc bắt chước hành động. Nếu trẻ chưa nói nhiều nhưng có ý định giao tiếp rõ, bức tranh khác với trẻ ít dùng cử chỉ và ít phản ứng với người khác.
Gia đình cũng nên xem trẻ chơi như thế nào. Trẻ có khám phá đồ vật, bắt chước người lớn, chơi qua lại đơn giản, hoặc chia sẻ điều thú vị không. Chơi không chỉ là giải trí; đó là cách trẻ học giao tiếp, vận động và tư duy.
Nếu trẻ ít phản ứng với tên gọi, không dùng cử chỉ rõ, không cố gắng giao tiếp, hoặc mất kỹ năng đã có, gia đình nên hỏi chuyên viên sớm hơn.
Cảm xúc mạnh không phải lúc nào cũng là hư
Trẻ một đến hai tuổi chưa tự điều chỉnh tốt. Trẻ có thể khóc, ném đồ hoặc nằm xuống khi bị ngăn. Điều này không tự động là dấu hiệu rối loạn. Nhưng nếu phản ứng quá thường xuyên, kéo dài, rất khó dịu, hoặc đi kèm nguy cơ an toàn, gia đình cần xem lại bối cảnh.
Ngủ, đói, chuyển hoạt động, quá tải tiếng ồn, khó hiểu lời nói hoặc chưa có cách giao tiếp đều có thể làm hành vi nặng hơn. Ghi lại vài tình huống cụ thể sẽ hữu ích hơn việc chỉ nói trẻ ăn vạ.
Hỗ trợ ở tuổi này nên bắt đầu từ dự đoán, lời ngắn, lựa chọn nhỏ và đáp lại tín hiệu giao tiếp của trẻ.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra mốc phát triển, theo dõi phát triển và các bước khi gia đình có lo lắng.