Một số trẻ rất khó chịu với nhãn áo, đường may, tất, cổ áo, quần cứng hoặc chất liệu mới. Trẻ có thể kéo áo, cởi đồ, khóc khi mặc đồng phục, từ chối áo khoác hoặc chỉ chịu một vài bộ quen. Điều này không nhất thiết là bướng bỉnh; có thể liên quan đến cảm giác chạm.
Quần áo là thứ chạm vào cơ thể trẻ trong nhiều giờ, nên cảm giác khó chịu có thể ảnh hưởng cả ngày.
Tìm đặc điểm quần áo làm trẻ khó, không chỉ tìm lỗi của trẻ
Gia đình có thể quan sát trẻ dễ chịu với chất liệu nào, kiểu dáng nào và thời điểm nào. Trẻ khó với áo mới nhưng mặc được áo cũ không. Trẻ khó với tất vì đường may ở mũi chân, vì bó quá chặt hay vì chân đang nóng. Trẻ có chịu áo đó ở nhà nhưng không chịu ở trường không. Những khác biệt nhỏ giúp người lớn biết nên đổi chất liệu, đổi kích cỡ, cắt nhãn, giặt mềm trước hay thay đổi trình tự mặc đồ.
Khi cần mặc đồng phục hoặc trang phục đặc biệt, nên thử trước ở nhà trong thời gian ngắn. Đừng đợi đúng sáng đi học hoặc ngày sự kiện mới yêu cầu trẻ mặc. Nếu trẻ phải mặc một bộ đồ rất khó chịu trong nhiều giờ, sự khó chịu đó có thể làm trẻ mất sức trước khi vào hoạt động chính.
Hỗ trợ mặc đồ vẫn cần giữ ranh giới cơ thể
Với trẻ nhạy cảm chạm, người lớn nên báo trước khi chạm vào cơ thể trẻ, cho trẻ tự làm phần trẻ làm được và tránh kéo giật quần áo trong lúc trẻ đang hoảng. Khi cần giúp trẻ thay đồ nhanh vì đi học hoặc thời tiết lạnh, vẫn nên dùng lời ngắn và rõ để trẻ biết điều gì sắp xảy ra.
Ở trường, nếu đồng phục là yêu cầu bắt buộc, gia đình có thể trao đổi về cách làm quen dần hoặc lựa chọn thay thế trong giới hạn trường cho phép. Một số trẻ cần áo lót mềm bên trong, tất khác đường may hoặc thời gian nghỉ khi quần áo gây quá tải.
Nếu khó khăn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đi học, tự chăm sóc hoặc sinh hoạt, nhà hoạt động trị liệu có thể giúp xem yếu tố cảm giác, kỹ năng mặc đồ, vận động tinh và mức tự lập của trẻ. Nếu da đỏ, ngứa, đau, phát ban hoặc trẻ khó chịu đột ngột với quần áo, cũng cần nghĩ đến vấn đề da liễu hoặc sức khỏe.
Gia đình có thể chuẩn bị một vài lựa chọn quần áo an toàn thay vì tranh luận mỗi sáng. Ví dụ, hai áo đều phù hợp thời tiết nhưng khác chất liệu, hoặc hai đôi tất không có đường may khó chịu. Khi trẻ được chọn trong giới hạn rõ, người lớn vẫn giữ yêu cầu cần thiết mà trẻ bớt cảm giác bị ép lên cơ thể.
Với trẻ lớn hơn, nên dạy trẻ cách nói về cảm giác quần áo bằng lời tôn trọng: con đau ở cổ áo, tất này làm ngứa, con cần áo mềm hơn. Khi trẻ có ngôn ngữ mô tả, người lớn dễ hỗ trợ hơn và trẻ cũng học cách tự bảo vệ cơ thể trong trường học, sự kiện hoặc khi đi khám.
Phân biệt cảm giác khó chịu với vấn đề sức khỏe
Nhạy cảm chạm có thể làm trẻ khó chịu với quần áo, nhưng người lớn vẫn cần kiểm tra các nguyên nhân sức khỏe. Da khô, dị ứng, phát ban, nhiễm nấm, đau cơ, vết thương nhỏ hoặc quần áo quá chật đều có thể làm trẻ phản ứng mạnh. Nếu khó chịu xuất hiện đột ngột hoặc kèm đỏ, sưng, đau, sốt, ngứa nhiều, nên hỏi bác sĩ.
Khi sức khỏe đã được xem xét, gia đình có thể quay lại phần cảm giác và kỹ năng tự mặc đồ. Cách tiếp cận này giúp tránh hai sai lầm: coi mọi phản ứng là hành vi, hoặc coi mọi khó chịu là vấn đề y tế mà bỏ qua môi trường cảm giác.
Chuẩn bị cho những ngày bắt buộc phải mặc đồ khó
Một số dịp như lễ nhập học, biểu diễn, đồng phục mùa đông hoặc đi khám có thể yêu cầu trang phục trẻ không thích. Gia đình nên chuẩn bị từ sớm bằng cách cho trẻ nhìn, chạm, mặc thử rất ngắn và biết khi nào sẽ phải mặc. Nếu có thể, chọn lớp áo mềm bên trong hoặc phương án thay thế phù hợp.
Sau sự kiện, trẻ có thể cần thời gian nghỉ cảm giác. Nếu người lớn chỉ tập trung vào việc trẻ đã “chịu mặc được”, họ có thể bỏ qua chi phí cơ thể mà trẻ đã dùng. Ghi nhận nỗ lực và cho trẻ phục hồi giúp lần sau bớt căng hơn.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cảm giác chạm, kỹ năng tự chăm sóc và hỗ trợ mặc quần áo.