Ở Việt Nam, trẻ có khó khăn phát triển có thể được gia đình đưa đến bệnh viện, khoa phục hồi chức năng, trung tâm can thiệp, phòng khám tư nhân hoặc chuyên viên độc lập. Các dịch vụ này có thể rất khác nhau về chuyên môn, cách đánh giá, mục tiêu, chi phí và cách phối hợp với gia đình.
Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là có đi trị liệu hay không, mà là trị liệu đó có phù hợp, an toàn và có mục tiêu rõ không.
Phục hồi chức năng không chỉ là tập động tác
Theo cách hiểu rộng, phục hồi chức năng giúp con người tối ưu khả năng hoạt động và tham gia trong đời sống. Với trẻ em, điều này có thể liên quan đến vận động, giao tiếp, ăn uống, tự chăm sóc, chơi, học tập và tham gia gia đình. Một buổi trị liệu tốt nên nối với đời sống của trẻ, không chỉ là bài tập trong phòng.
Gia đình nên hỏi chuyên viên đang hỗ trợ lĩnh vực gì, trẻ được đánh giá thế nào, mục tiêu cụ thể là gì, vì sao chọn hoạt động đó và gia đình cần làm gì ở nhà. Nếu trẻ khóc suốt hoặc sợ hãi, cần hỏi lại cách tiếp cận.
Không nên tin vào lời hứa chữa khỏi nhanh, cam kết kết quả tuyệt đối hoặc phương pháp yêu cầu chi phí lớn nhưng không giải thích cơ sở.
Chất lượng dịch vụ có thể khác nhau theo nơi
WHO ghi nhận dịch vụ phục hồi chức năng ở Việt Nam đang phát triển nhưng khả năng tiếp cận vẫn còn hạn chế. Gia đình ở đô thị có thể có nhiều lựa chọn hơn, nhưng cũng dễ bị quá tải thông tin. Gia đình ở địa phương nhỏ có thể thiếu chuyên viên và phải di chuyển xa.
Khi không chắc, hãy ưu tiên nơi tôn trọng trẻ, giải thích rõ, cho gia đình tham gia, đặt mục tiêu đo được và sẵn sàng phối hợp với trường hoặc bác sĩ. Trị liệu không nên làm gia đình mất quyền đặt câu hỏi.
Mục tiêu cuối cùng là trẻ sống dễ hơn, giao tiếp tốt hơn, tham gia nhiều hơn và gia đình hiểu cách hỗ trợ hằng ngày hơn.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra phục hồi chức năng và bối cảnh dịch vụ tại Việt Nam.