Thiết bị phát giọng nói là công cụ AAC có thể phát âm thanh khi trẻ chọn hình, chữ hoặc câu. Công cụ này có thể là thiết bị chuyên dụng hoặc ứng dụng trên máy tính bảng. Với một số trẻ, nó mở ra cơ hội được nghe tiếng nói của mình trong lớp học, ở nhà và ngoài cộng đồng.
Nhưng thiết bị không phải phép màu. Trẻ cần thời gian học, người lớn cần làm mẫu và môi trường cần chấp nhận thiết bị như một tiếng nói thật.
Chọn thiết bị cần nhìn cả cơ thể và môi trường
Một thiết bị phù hợp phải tính đến cách trẻ chạm, nhìn, ngồi, di chuyển, nghe và hiểu. Trẻ có thể cần nút lớn, ít trang hơn, cách truy cập bằng mắt, công tắc hoặc vị trí đặt máy cố định. Nếu trẻ khó mang thiết bị, hay làm rơi hoặc không được phép dùng ở trường, công cụ sẽ bị gián đoạn.
Giọng nói của thiết bị cũng quan trọng. Trẻ nên có giọng phù hợp với tuổi, ngôn ngữ và bản sắc của mình trong khả năng hiện có. Với trẻ Việt Nam ở Nhật Bản, vấn đề tiếng Việt, tiếng Nhật, chữ viết và phát âm cần được bàn kỹ.
Từ vựng không nên chỉ gồm yêu cầu. Trẻ cần từ để bình luận, hỏi, đùa, từ chối, kể, nói cảm xúc và tham gia bài học. Nếu thiết bị chỉ dùng để xin đồ, tiếng nói của trẻ bị thu hẹp.
Thiết bị cần được dùng mỗi ngày
Người lớn nên làm mẫu trên thiết bị hoặc hệ thống tương tự trong tình huống thật. Khi ăn, nói thêm, hết, ngon, không. Khi chơi, nói đi, dừng, nhanh, nữa. Khi buồn, nói mệt, đau, nghỉ. Trẻ không cần bắt chước ngay để việc làm mẫu có giá trị.
Thiết bị cần được sạc, bảo vệ, mang theo và cập nhật. Đây là trách nhiệm của cả nhóm hỗ trợ, không nên đặt lên một mình trẻ. Nếu thiết bị bị cất đi vì sợ hỏng, trẻ mất cơ hội giao tiếp.
Khi trẻ bấm lặp lại, khám phá âm thanh hoặc mở nhiều trang, đó có thể là một phần học công cụ. Người lớn cần phân biệt khám phá với hành vi gây nguy hiểm và hướng trẻ vào giao tiếp có ý nghĩa thay vì cấm toàn bộ.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra thiết bị phát giọng nói, AAC và vai trò của người hỗ trợ.