Đi mua sắm cùng trẻ có thể là việc rất bình thường với gia đình này, nhưng lại là thử thách lớn với gia đình khác. Siêu thị có ánh sáng mạnh, loa thông báo, nhiều người, mùi thức ăn, hàng dài, nhiều món hấp dẫn và rất nhiều yêu cầu không nói ra. Trẻ phải đi cạnh người lớn, không chạm vào quá nhiều thứ, chờ thanh toán và rời khỏi nơi có đồ mình thích.
Nếu trẻ cần hỗ trợ phát triển, khó giao tiếp, nhạy cảm với cảm giác hoặc khó chờ, chuyến mua sắm có thể nhanh chóng biến thành khủng hoảng. Chuẩn bị trước không đảm bảo mọi việc luôn suôn sẻ, nhưng giúp gia đình giảm số tình huống bất ngờ và giữ an toàn tốt hơn.
Mục tiêu của chuyến đi cần thật rõ
Không phải chuyến mua sắm nào cũng phù hợp để luyện kỹ năng. Có ngày gia đình chỉ cần mua nhanh vài món thiết yếu. Có ngày có thể cho trẻ tham gia nhiều hơn. Nếu người lớn không phân biệt hai loại tình huống này, rất dễ đặt kỳ vọng quá cao vào trẻ trong lúc chính mình cũng đang vội.
Khi cần đi nhanh, gia đình có thể chọn cửa hàng quen, danh sách ngắn và thời điểm ít đông. Khi muốn luyện kỹ năng, có thể chọn một nhiệm vụ nhỏ cho trẻ, như cầm giỏ nhẹ, tìm một món quen hoặc đưa hàng cho người lớn. Một mục tiêu nhỏ rõ ràng thường tốt hơn kỳ vọng trẻ phải ngoan suốt cả chuyến đi.
Nếu trẻ hiểu hình ảnh, một danh sách mua sắm bằng ảnh có thể giúp trẻ biết mình đang tìm gì và khi nào chuyến đi kết thúc. Với trẻ chưa hiểu danh sách, một đồ vật quen thuộc hoặc câu báo trước ngắn cũng có thể giúp.
Chờ đợi trong siêu thị là một kỹ năng khó
Đứng chờ thanh toán không chỉ là đứng yên. Trẻ phải chịu tiếng ồn, khoảng cách gần với người khác, nhiều món hàng ngang tầm mắt và việc không biết còn bao lâu. Với trẻ nhỏ, khả năng chờ vẫn đang phát triển. Với trẻ có khó khăn về chú ý, cảm giác hoặc tự điều chỉnh, việc này càng khó.
Gia đình có thể chuẩn bị một việc ngắn trong lúc chờ, như đếm món trong giỏ, ôm một đồ vật nhỏ, nhìn hình ảnh kế tiếp hoặc giúp đặt hàng lên băng chuyền. Việc này không phải để mua chuộc trẻ, mà để cho trẻ có một điểm tựa trong lúc phải chờ.
Nếu trẻ thường bùng nổ ở quầy thanh toán, nên xem lại thời lượng chuyến đi trước đó. Có thể trẻ đã chịu quá tải quá lâu trước khi đến bước chờ khó nhất. Kết thúc sớm hơn đôi khi hiệu quả hơn cố dạy trẻ chờ khi cơ thể đã kiệt sức.
Lựa chọn cần có giới hạn
Trong cửa hàng, trẻ có thể muốn rất nhiều thứ. Nếu người lớn nói không liên tục, trẻ dễ thất vọng. Nếu người lớn cho chọn quá nhiều, trẻ lại quá tải. Lựa chọn có giới hạn giúp trẻ có cảm giác chủ động mà không làm chuyến đi mất kiểm soát.
Gia đình có thể nói trước hôm nay con chọn một món ăn nhẹ, hoặc hôm nay mình chỉ mua đồ trong danh sách. Nếu trẻ chọn, người lớn cần cố gắng giữ đúng thỏa thuận. Nếu trẻ chưa hiểu thỏa thuận bằng lời, hình ảnh hoặc giỏ riêng nhỏ có thể giúp giới hạn cụ thể hơn.
Khi trẻ khóc vì không được mua món muốn, người lớn nên giữ giọng bình tĩnh và lặp lại ngắn. Giải thích dài ở giữa siêu thị thường không giúp nhiều. Sau khi trẻ đã bình tĩnh, gia đình có thể nói lại về quy tắc mua sắm ở nhà.
An toàn quan trọng hơn hoàn thành danh sách
Nếu trẻ có xu hướng chạy khỏi người lớn, trèo lên xe đẩy, lao ra cửa hoặc mất kiểm soát gần đường xe, an toàn phải được ưu tiên. Gia đình có thể cần đi cùng thêm một người lớn, chọn cửa hàng nhỏ hơn, dùng xe đẩy phù hợp, hoặc tạm thời mua hàng theo cách khác khi không thể giữ an toàn.
Không nên xem việc rời khỏi cửa hàng sớm là thất bại. Nếu trẻ đã quá tải và nguy cơ mất an toàn tăng lên, rời đi là quyết định đúng. Gia đình có thể thử lại vào dịp khác với kế hoạch nhỏ hơn.
Về lâu dài, mục tiêu là giúp trẻ tham gia cộng đồng từng bước. Một chuyến mua sắm thành công có thể chỉ là vào cửa hàng năm phút, mua một món và ra ngoài bình tĩnh. Thành công nhỏ như vậy là nền để mở rộng dần.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả cấu trúc, quy tắc đơn giản, quá tải cảm giác và an toàn khi trẻ ở nơi công cộng.