Đưa trẻ cần hỗ trợ phát triển đến Nhật Bản không chỉ là chuẩn bị hộ chiếu, nhà ở và hành lý. Gia đình còn cần nghĩ đến thuốc, hồ sơ y tế, trường học, ngôn ngữ, thói quen sinh hoạt và nơi hỏi thông tin khi trẻ gặp khó. Nếu chỉ bắt đầu tìm hỗ trợ sau khi trẻ đã quá căng thẳng, cả gia đình sẽ rất mệt.
Mỗi địa phương ở Nhật có cách tổ chức dịch vụ khác nhau. Vì vậy, chuẩn bị tốt nhất là mang theo thông tin rõ về trẻ và biết nơi nào cần hỏi sau khi đến.
Hồ sơ của trẻ nên dễ hiểu với người mới gặp
Gia đình nên chuẩn bị bản tóm tắt ngắn về điểm mạnh, khó khăn, cách trẻ giao tiếp, dị ứng, thuốc, chẩn đoán nếu có, hỗ trợ đã từng nhận, điều làm trẻ quá tải và điều giúp trẻ bình tĩnh. Nếu có báo cáo trị liệu, giấy khám, kế hoạch hỗ trợ ở trường hoặc video giao tiếp của trẻ, hãy chọn phần cần thiết và giữ bản sao an toàn.
Không cần dịch mọi giấy tờ ngay từ đầu, nhưng những thông tin quan trọng về sức khỏe, thuốc, dị ứng, nguy cơ đi lạc, AAC hoặc hành vi nguy hiểm nên có bản tiếng Nhật đơn giản nếu có thể. Khi đi khám, nhập học hoặc tư vấn phát triển, bản tóm tắt này giúp người hỗ trợ hiểu trẻ nhanh hơn.
Gia đình cũng nên giữ lại thông tin bằng tiếng Việt. Khi căng thẳng, cha mẹ dễ quên chi tiết, và bản tiếng Việt giúp gia đình tự kiểm tra lại điều mình muốn nói.
Sau khi đến Nhật, hãy hỏi theo từng cửa
Thủ tục cư trú, bảo hiểm y tế, trường học, nhà trẻ, khám sức khỏe và dịch vụ hỗ trợ có thể nằm ở các quầy khác nhau. Gia đình nên bắt đầu từ văn phòng thành phố hoặc phường nơi mình sống, trường hoặc nhà trẻ dự kiến, và các quầy tư vấn cho người nước ngoài nếu có.
Nếu trẻ đang dùng thuốc hoặc cần theo dõi y tế, nên tìm nơi khám sớm, không chờ đến khi hết thuốc. Nếu trẻ cần hỗ trợ ở trường, hãy trao đổi trước ngày nhập học càng sớm càng tốt. Trẻ có thể cần thời gian làm quen với đường đi, tiếng chuông, đồ dùng, bữa ăn, quy tắc lớp và ngôn ngữ.
Gia đình không cần giải quyết mọi thứ trong một tuần đầu. Nhưng cần biết vấn đề nào không thể chờ: thuốc, bảo hiểm, an toàn, trường học và cách liên lạc khi khẩn cấp.
Trước khi đi, gia đình nên kiểm tra thuốc có đủ trong giai đoạn chuyển tiếp không và có giấy giải thích y tế phù hợp không. Không nên giả định thuốc, dạng thuốc hoặc dịch vụ tương tự sẽ có ngay sau khi đến Nhật. Nếu trẻ có dị ứng, động kinh, bệnh tim, khó nuốt hoặc nguy cơ đi lạc, thông tin này cần có bản dễ hiểu để đưa cho trường và cơ sở y tế.
Trẻ cũng cần được chuẩn bị về cảm giác và ngôn ngữ. Ảnh nhà mới, trường mới, tàu xe, nhà vệ sinh, đồ ăn và người sẽ gặp có thể giúp trẻ bớt bất ngờ. Với trẻ dùng AAC hoặc thẻ hình, gia đình nên chuẩn bị từ về máy bay, Nhật Bản, nhà mới, con mệt, con sợ, con cần nghỉ. Việc chuyển nước là thay đổi lớn, không chỉ là thủ tục của người lớn.
Tuần đầu nên ưu tiên ổn định hơn là làm mọi việc cùng lúc
Sau khi đến Nhật, gia đình thường muốn hoàn tất thật nhiều thủ tục nhanh. Nhưng với trẻ cần hỗ trợ phát triển, quá nhiều nơi mới trong vài ngày có thể làm trẻ quá tải. Gia đình nên phân biệt việc không thể chờ như cư trú, bảo hiểm, thuốc, trường học và an toàn, với việc có thể sắp xếp sau khi trẻ ổn hơn một chút.
Một nhịp sinh hoạt đơn giản trong tuần đầu có thể giúp trẻ bám vào điều quen: giờ ăn, giờ ngủ, đồ vật thân thuộc, vài từ giao tiếp chính và đường đi lặp lại. Khi cơ thể trẻ bớt căng, việc gặp trường, bác sĩ hoặc nơi tư vấn cũng dễ hơn. Ổn định ban đầu là một phần của hỗ trợ phát triển, không phải việc phụ.
Gia đình cần chuẩn bị cách nói ngắn về trẻ bằng tiếng Nhật
Khi gặp trường, bác sĩ hoặc văn phòng địa phương, cha mẹ có thể căng thẳng và quên điều quan trọng. Một đoạn tiếng Nhật dễ hiểu về trẻ sẽ rất hữu ích. Nội dung có thể gồm trẻ hiểu ngôn ngữ nào, có dị ứng hay thuốc không, điều làm trẻ hoảng, cách trẻ báo đau hoặc cần nghỉ, và ai là người liên hệ chính.
Không cần giải thích toàn bộ lịch sử phát triển trong lần đầu. Điều quan trọng là người mới biết cách giữ trẻ an toàn và giao tiếp được. Sau đó gia đình có thể bổ sung báo cáo chi tiết hơn. Cách đi từng lớp giúp thông tin không bị quá tải cho cả hai bên.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra thông tin sống tại Nhật, thủ tục, giáo dục, y tế và hỗ trợ gia đình người nước ngoài.