Không ai mong một trẻ học nói mà chưa từng nghe người khác nói. AAC cũng vậy. Nếu trẻ được đưa một bảng giao tiếp hoặc thiết bị nhưng không thấy người lớn dùng nó trong giao tiếp thật, trẻ sẽ khó hiểu công cụ đó dùng để làm gì. Làm mẫu AAC nghĩa là người lớn dùng AAC khi nói với trẻ và quanh trẻ.
Làm mẫu không phải là bắt trẻ bấm theo ngay. Nó là tạo môi trường ngôn ngữ để trẻ quan sát, thử và dần hiểu.
Làm mẫu trong việc đang xảy ra
Khi trẻ ăn, người lớn có thể vừa nói vừa chỉ thêm, ngon, hết, không. Khi chơi xe, chỉ đi, dừng, nhanh, nữa. Khi trẻ khó chịu, chỉ nghỉ, đau, ồn, giúp con. Những thông điệp ngắn trong tình huống thật giúp trẻ thấy AAC có ích.
Người lớn không cần làm mẫu mọi từ trong câu. Có thể chỉ chọn một hoặc hai từ quan trọng. Nếu nói con muốn chơi nữa không, người lớn chỉ vào chơi và nữa. Việc này vừa sức hơn và dễ duy trì.
Nếu trẻ không nhìn ngay, vẫn có thể tiếp tục làm mẫu. Trẻ có thể đang nghe, nhìn thoáng qua hoặc học dần qua lặp lại. Ép tay trẻ bấm hoặc yêu cầu trẻ làm đúng ngay có thể làm AAC thành áp lực.
Làm mẫu nhiều mục đích giao tiếp
AAC không chỉ để xin đồ. Người lớn nên làm mẫu cả bình luận, từ chối, hỏi, cảm xúc và trò đùa. Ví dụ, ôi vui, không thích, ở đâu, con mệt, buồn cười. Khi trẻ thấy nhiều loại thông điệp, trẻ có nhiều lý do hơn để dùng AAC.
Gia đình và trường học nên cùng làm mẫu. Nếu chỉ nhà trị liệu dùng AAC trong phòng trị liệu, trẻ sẽ khó dùng ở bữa ăn, sân chơi hoặc lớp học. Mỗi người lớn không cần hoàn hảo, nhưng cần nhất quán trong việc coi AAC là tiếng nói thật.
Làm mẫu là một thói quen nhỏ nhưng mạnh. Nó chuyển câu hỏi từ tại sao trẻ chưa dùng sang người lớn đã cho trẻ thấy cách dùng đủ chưa.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra làm mẫu AAC và kích thích ngôn ngữ có hỗ trợ.