Lo về phát triển của trẻ là trải nghiệm rất nặng với gia đình. Có khi nỗi lo bắt đầu từ một câu nói của giáo viên, một so sánh với bạn cùng tuổi, một hành vi khó lặp lại, hoặc cảm giác mơ hồ rằng con đang cần thêm hỗ trợ. Khi lo, gia đình dễ rơi vào hai cực: chờ quá lâu hoặc hoảng sợ tìm quá nhiều thông tin cùng lúc.

Bước đầu tốt nhất thường không phải là tìm câu trả lời cuối cùng ngay. Gia đình cần làm rõ mình đang lo điều gì, điều đó xảy ra trong tình huống nào và ai có thể cùng quan sát.

Ghi lại tình huống cụ thể

Thay vì chỉ viết con chậm hoặc con khó bảo, gia đình nên ghi điều nhìn thấy. Trẻ làm gì, ở đâu, lúc nào, ai có mặt, điều gì xảy ra trước đó và điều gì giúp trẻ dịu hơn. Những ghi chép ngắn nhưng cụ thể sẽ rất hữu ích khi trao đổi với chuyên viên.

Gia đình cũng nên ghi điểm mạnh. Trẻ thích gì, dễ tham gia khi nào, hiểu tốt hơn bằng cách nào, giao tiếp tốt với ai. Một bức tranh chỉ có khó khăn sẽ không giúp lập kế hoạch công bằng.

Nếu trẻ đi nhà trẻ hoặc trường học, nên hỏi giáo viên xem họ quan sát thấy điều gì giống hoặc khác ở nhà. Sự khác biệt giữa môi trường là thông tin rất quan trọng.

Kiểm tra các nền tảng cơ bản

Một số lo lắng về hành vi hoặc ngôn ngữ có thể liên quan đến nghe, ngủ, ăn uống, sức khỏe, thay đổi gia đình hoặc môi trường quá tải. Điều này không có nghĩa mọi khó khăn đều do những yếu tố đó, nhưng chúng cần được xem xét.

Nếu trẻ chậm nói hoặc ít phản ứng, nghe nên được kiểm tra khi phù hợp. Nếu trẻ thay đổi đột ngột, mất kỹ năng đã có, đau, ngủ rất kém hoặc có nguy cơ an toàn, gia đình nên trao đổi sớm với bác sĩ.

Gia đình không cần tự chẩn đoán. Việc cần làm là thu thập thông tin đủ rõ để hỏi đúng nơi.

Tìm người tư vấn phù hợp

Tùy vấn đề, gia đình có thể bắt đầu từ bác sĩ nhi, nơi tư vấn phát triển, trung tâm y tế địa phương, giáo viên, nhà ngôn ngữ trị liệu, nhà hoạt động trị liệu hoặc nhà tâm lý. Ở Nhật, cửa vào cụ thể có thể khác nhau theo địa phương.

Khi đi tư vấn, gia đình nên mang ghi chép, giấy tờ liên quan, câu hỏi chính và thông tin về ngôn ngữ trẻ dùng. Nếu có rào cản ngôn ngữ, nên hỏi trước về phiên dịch.

Lo lắng của gia đình xứng đáng được lắng nghe. Hỏi sớm không phải là làm quá. Đó là cách tạo cơ hội hỗ trợ phù hợp hơn cho trẻ.

Nguồn tham khảo

Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả theo dõi phát triển, lo lắng của gia đình và bước tìm hỗ trợ.