Khi trẻ sắp vào trường, nhiều gia đình lo trẻ chưa cầm bút đúng hoặc chưa viết được chữ. Nhưng chuẩn bị viết không chỉ là luyện nét trên giấy. Trẻ cần tư thế ổn định, sức tay vừa đủ, phối hợp mắt tay, kiểm soát ngón tay, hiểu hướng, chú ý và động lực tham gia.

Nếu ép trẻ viết quá sớm khi nền vận động chưa sẵn sàng, trẻ có thể mệt, tránh bút hoặc nghĩ mình kém. Hỗ trợ vận động tinh nên bắt đầu từ hoạt động phong phú trong chơi và sinh hoạt, rồi mới đi dần đến kỹ năng viết.

Tay viết bắt đầu từ cả cơ thể

Một trẻ khó ngồi vững, dễ trượt khỏi ghế hoặc phải dùng nhiều sức để giữ thân mình có thể khó dùng tay tinh tế. Tư thế, bàn ghế và sự ổn định của vai ảnh hưởng đến cách trẻ cầm bút. Vì vậy, chỉ sửa ngón tay đôi khi không đủ.

Gia đình có thể quan sát trẻ khi vẽ, xếp hình, cắt giấy, chơi đất nặn, mở hộp hoặc dùng thìa. Những hoạt động này cho thấy tay trẻ phối hợp ra sao trong đời sống. Nếu trẻ tránh nhiều hoạt động dùng tay, đó là thông tin đáng chú ý.

Nhà hoạt động trị liệu có thể xem vận động tinh, phối hợp mắt tay, cảm giác, tư thế và yêu cầu học tập để hỗ trợ phù hợp.

Chơi là nền của chuẩn bị viết

Đất nặn, xâu hạt lớn, xé giấy, dán hình, kẹp đồ, xây khối, vẽ tự do và chơi với dụng cụ đơn giản đều giúp tay trẻ có cơ hội phát triển. Những hoạt động này thường nhẹ nhàng hơn việc bắt trẻ viết lặp lại khi chưa sẵn sàng.

Trẻ cũng cần trải nghiệm vẽ và tạo dấu trên giấy mà không bị sửa liên tục. Nếu người lớn chỉ chăm chăm chữ đẹp, trẻ có thể mất hứng thú. Trước khi viết chữ, trẻ cần cảm giác mình có thể tạo ra dấu, hình và ý tưởng.

Khi trẻ thích hoạt động tay hơn, việc cầm bút sẽ ít giống bài phạt hơn.

Khi nào nên tìm hỗ trợ

Gia đình nên trao đổi với giáo viên hoặc chuyên viên nếu trẻ rất tránh bút, đau tay, mỏi nhanh, cầm dụng cụ quá khó, không tiến bộ dù được cơ hội phù hợp, hoặc khó tự chăm sóc như mặc đồ, dùng thìa, mở hộp. Khó viết có thể liên quan đến nhiều yếu tố, không chỉ lười luyện.

Ở trường, hỗ trợ có thể bao gồm điều chỉnh thời lượng viết, dùng giấy phù hợp, cho nghỉ tay, thay đổi tư thế hoặc dùng phương tiện khác khi mục tiêu bài học không phải chữ viết. Viết là công cụ học tập, không nên trở thành rào cản duy nhất khiến trẻ không thể thể hiện điều mình biết.

Nguồn tham khảo

Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả vận động tinh, hoạt động trị liệu, kỹ năng tự chăm sóc và viết trong tham gia học tập.