Có lúc trẻ muốn nói nhưng người lớn không hiểu. Trẻ có thể lặp lại to hơn, khóc, bỏ đi, đánh người hoặc im lặng. Trong những lúc đó, vấn đề không chỉ nằm ở trẻ. Người lớn cũng cần có kỹ năng sửa chữa giao tiếp, tức là cùng trẻ tìm cách làm thông điệp rõ hơn.
Sửa chữa giao tiếp giúp trẻ học rằng khi chưa được hiểu, vẫn còn nhiều cách khác để tiếp tục, không cần phải bỏ cuộc hoặc bùng nổ.
Người lớn nên nhận trách nhiệm cùng trẻ
Thay vì nói con nói lại đi nhiều lần, người lớn có thể nói mẹ chưa hiểu, con chỉ cho mẹ nhé. Hoặc hỏi con muốn ăn hay muốn chơi. Nếu trẻ nói một từ không rõ, người lớn có thể đoán thành hai lựa chọn để trẻ xác nhận. Với trẻ biết dùng cử chỉ, có thể mời trẻ chỉ, đưa đồ, dẫn người lớn tới nơi cần.
Điều quan trọng là giọng của người lớn phải bình tĩnh. Nếu người lớn tỏ ra bực, trẻ có thể học rằng giao tiếp là nguy hiểm. Khi trẻ đã cố gắng, cần ghi nhận nỗ lực, kể cả thông điệp chưa rõ.
Với trẻ dùng hình ảnh, bảng giao tiếp hoặc thiết bị AAC, người lớn cần để công cụ ở gần trẻ và phản hồi khi trẻ dùng. Công cụ giao tiếp không có ích nếu chỉ nằm trong cặp hoặc chỉ được dùng trong giờ trị liệu.
Dạy nhiều cách truyền đạt cùng một ý
Trẻ có thể học rằng một thông điệp có nhiều đường đi. Muốn uống nước có thể nói nước, chỉ vào ly, đưa hình nước, kéo tay người lớn đến bình nước hoặc dùng thiết bị. Mục tiêu không phải ép trẻ chọn một cách duy nhất, mà là giúp trẻ có cách hiệu quả trong nhiều tình huống.
Ở trường, giáo viên và bạn cùng lớp cũng cần biết cách chờ, hỏi lại và dùng lựa chọn. Nếu chỉ một người trong gia đình hiểu trẻ, trẻ sẽ khó tham gia ngoài xã hội.
Nếu trẻ thường xuyên bị hiểu nhầm, thất vọng mạnh hoặc hành vi khó xuất hiện khi giao tiếp thất bại, nên trao đổi với nhà ngôn ngữ trị liệu. Đôi khi thay đổi cách người lớn phản hồi có thể giảm rất nhiều căng thẳng cho trẻ.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra hỗ trợ giao tiếp, ngôn ngữ xã hội và giao tiếp hỗ trợ thay thế.