Trẻ có nhu cầu hỗ trợ phát triển có thể dễ bị bắt nạt hơn vì khó đọc tín hiệu xã hội, khó tự bảo vệ, khác biệt về giao tiếp, vận động, cảm giác hoặc hành vi. Có trẻ không nhận ra mình đang bị trêu. Có trẻ nghĩ hành vi làm đau mình là trò chơi. Có trẻ biết nhưng không nói được với người lớn.

Bắt nạt không phải chuyện trẻ phải tự chịu để mạnh mẽ hơn. Khi có dấu hiệu lặp lại, mất cân bằng quyền lực hoặc trẻ bị tổn thương, người lớn cần can thiệp để bảo vệ an toàn và phẩm giá của trẻ.

Dấu hiệu có thể không trực tiếp

Trẻ không phải lúc nào cũng nói con bị bắt nạt. Trẻ có thể không muốn đến trường, mất đồ, có vết thương, buồn bất thường, ngủ khó, bùng nổ sau giờ học hoặc không muốn gặp một nhóm bạn. Với trẻ khó giao tiếp, dấu hiệu càng cần được quan sát kỹ.

Gia đình nên hỏi bằng câu cụ thể và bình tĩnh. Ai chơi với con hôm nay, lúc ra chơi có chuyện gì làm con sợ không, ai khiến con không muốn đến lớp. Nếu trẻ dùng hình ảnh hoặc cử chỉ, có thể cần cách hỏi phù hợp hơn.

Nhà trường cũng cần quan sát ở nơi ít người lớn thấy như sân chơi, hành lang, nhà vệ sinh, đường về lớp. Bắt nạt thường không xảy ra ngay trước mặt giáo viên.

Ghi nhận sự việc để trao đổi rõ

Gia đình nên ghi lại ngày, nơi, người liên quan, điều xảy ra, phản ứng của trẻ và người lớn đã làm gì. Thông tin cụ thể giúp nhà trường xử lý tốt hơn. Chỉ nói con bị bắt nạt có thể khiến cuộc trao đổi thiếu dữ kiện.

Khi gặp trường, gia đình nên tập trung vào an toàn của trẻ, không chỉ yêu cầu xử phạt. Cần hỏi kế hoạch ngăn sự việc lặp lại là gì, ai giám sát, trẻ có thể báo với ai và khi nào gia đình được cập nhật.

Nếu bắt nạt liên quan đến khuyết tật, khác biệt phát triển, ngôn ngữ hoặc quốc tịch, cần được xem là vấn đề nghiêm trọng của môi trường học, không phải xung đột nhỏ.

Hỗ trợ trẻ sau sự việc

Trẻ bị bắt nạt cần được tin và được bảo vệ. Không nên hỏi tại sao con không chống lại hoặc sao con cứ để bạn làm vậy. Những câu này có thể làm trẻ thấy mình có lỗi. Trẻ cần biết người lớn chịu trách nhiệm giữ an toàn.

Sau khi an toàn được xử lý, trẻ có thể cần học cách báo với người lớn, nhận ra tình huống không an toàn, hoặc đi cùng bạn đáng tin. Nhưng kỹ năng của trẻ không thay thế trách nhiệm của nhà trường trong việc ngăn bắt nạt.

Một môi trường giáo dục hòa nhập không chỉ cho trẻ có mặt trong lớp. Nó cần bảo đảm trẻ được tôn trọng và có cơ hội tham gia mà không bị làm tổn thương.

Nguồn tham khảo

Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả bắt nạt, trẻ có khuyết tật hoặc nhu cầu đặc biệt và vai trò của gia đình, nhà trường.