Nhiều gia đình không chỉ lo một điều. Trẻ có thể nói muộn, kén ăn, khó ngủ, dễ bùng nổ, chưa tự đi vệ sinh, khó ở trường và ít chơi với bạn. Khi mọi thứ cùng cần hỗ trợ, gia đình rất dễ cảm thấy không biết bắt đầu từ đâu.
Ưu tiên hỗ trợ không có nghĩa là bỏ qua các khó khăn khác. Nó có nghĩa là chọn điều cần làm trước để bảo vệ an toàn, giảm căng thẳng và tạo nền cho bước tiếp theo. Làm tất cả cùng lúc thường khiến cả trẻ và người lớn quá tải.
An toàn và sức khỏe đứng trước
Nếu có nguy cơ trẻ chạy khỏi nơi an toàn, tự làm đau, làm người khác bị thương, ho sặc khi ăn, ngủ quá ít, đau hoặc mất kỹ năng đã có, những vấn đề này cần được xem trước. An toàn không chờ đến khi các kỹ năng khác tốt lên.
Gia đình nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên viên phù hợp khi có dấu hiệu liên quan đến sức khỏe hoặc nguy cơ cấp thiết. Một số mục tiêu phát triển có thể chờ, nhưng an toàn và sức khỏe thì không nên bị trì hoãn.
Khi an toàn được ổn định hơn, gia đình mới có sức để hỗ trợ các lĩnh vực khác.
Chọn mục tiêu ảnh hưởng lớn đến ngày thường
Sau an toàn, nên xem khó khăn nào làm đời sống hằng ngày căng nhất. Có thể không phải là kỹ năng chuyên môn nghe có vẻ quan trọng nhất, mà là việc khiến mỗi ngày đổ vỡ. Ví dụ, buổi sáng luôn khủng hoảng, bữa ăn kéo dài hai giờ, hoặc trẻ không có cách xin giúp.
Một mục tiêu nhỏ trong tình huống lặp lại hằng ngày có thể tạo thay đổi lớn. Nếu trẻ học cách báo muốn nghỉ, nhiều hành vi khó có thể giảm. Nếu buổi sáng bớt hỗn loạn, cả ngày của trẻ và gia đình có thể nhẹ hơn.
Gia đình nên hỏi chuyên viên mục tiêu nào có tác động rộng nhất và có thể duy trì trong sinh hoạt thật.
Tính đến sức của gia đình
Một kế hoạch tốt trên giấy nhưng vượt quá sức gia đình sẽ khó thành công. Nếu cha mẹ đang kiệt sức, lịch hẹn quá nhiều hoặc nhà có nhiều người cần chăm sóc, ưu tiên cần thực tế hơn. Gia đình có thể bắt đầu từ một thay đổi nhỏ, thay vì cố theo một chương trình dày.
Chuyên viên cần biết điều kiện thật của gia đình. Nói rằng mình không làm nổi không phải là thất bại. Đó là thông tin để thiết kế kế hoạch phù hợp hơn.
Ưu tiên hỗ trợ tốt là ưu tiên giúp trẻ tiến lên mà không làm cả gia đình sụp xuống.
Xem lại ưu tiên theo thời gian
Ưu tiên không cố định mãi. Khi trẻ tiến bộ, môi trường thay đổi hoặc vấn đề mới xuất hiện, kế hoạch cần được xem lại. Điều từng là mục tiêu chính có thể trở thành nền tảng đã ổn, và gia đình có thể chuyển sang bước khác.
Gia đình có thể xem lại sau vài tuần hoặc vài tháng: mục tiêu này còn quan trọng nhất không, có tiến triển nào không, có cần đổi cách hỗ trợ không. Việc xem lại giúp kế hoạch sống động và gần với trẻ thật hơn.
Khi có quá nhiều điều phải lo, một bước rõ ràng là điều rất quý. Nó không giải quyết mọi thứ ngay, nhưng giúp gia đình bắt đầu từ nơi có ý nghĩa nhất.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả mục tiêu chức năng, ưu tiên hỗ trợ, an toàn và sự tham gia của gia đình trong trị liệu.