Tuổi dậy thì đem đến thay đổi lớn về cơ thể, cảm xúc, quan hệ và ý thức riêng tư. Với trẻ có nhu cầu hỗ trợ phát triển, những thay đổi này có thể gây bối rối hơn nếu người lớn không giải thích rõ. Gia đình đôi khi cũng ngại nói vì chủ đề nhạy cảm.
Hỗ trợ phát triển ở giai đoạn này cần chuyển dần từ làm thay sang dạy trẻ hiểu cơ thể, giữ vệ sinh, biết ranh giới riêng tư và bày tỏ cảm xúc. Cách nói cần tôn trọng, cụ thể và phù hợp với mức hiểu của trẻ.
Cơ thể thay đổi cần lời giải thích rõ
Trẻ cần được biết cơ thể mình sẽ thay đổi như thế nào, bằng từ ngữ đơn giản và không làm trẻ xấu hổ. Nếu trẻ không hiểu kinh nguyệt, mùi cơ thể, lông, mụn hoặc thay đổi giọng, trẻ có thể sợ hoặc phản ứng mạnh.
Gia đình có thể dùng hình ảnh, lịch, câu chuyện xã hội hoặc đồ dùng thật để giải thích. Với trẻ cần hỗ trợ nhiều, kỹ năng vệ sinh cá nhân nên được dạy từng bước và luyện trước khi tình huống xảy ra.
Nếu có vấn đề y tế, đau, kinh nguyệt quá khó chịu hoặc hành vi liên quan đến cơ thể làm gia đình lo, nên trao đổi với bác sĩ.
Riêng tư và an toàn cần được dạy
Trẻ cần hiểu phần cơ thể riêng tư, nơi nào được thay đồ, ai được giúp chăm sóc cơ thể và khi nào cần nói với người lớn tin cậy. Đây là kỹ năng an toàn, không phải chỉ là phép lịch sự.
Một số trẻ cần luật rất cụ thể. Ví dụ, cửa phòng tắm phải đóng, không chạm vào cơ thể người khác, nếu ai làm con khó chịu thì nói với người lớn. Gia đình nên dùng ngôn ngữ rõ và lặp lại trong tình huống bình tĩnh.
Tuổi dậy thì không làm nhu cầu hỗ trợ biến mất. Nó làm nhu cầu hỗ trợ chuyển sang những lĩnh vực mới, nơi phẩm giá và an toàn của trẻ càng cần được bảo vệ.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả phát triển tuổi dậy thì, hỗ trợ gia đình và an toàn cho trẻ có nhu cầu hỗ trợ.