Cộng đồng phụ huynh trên mạng có thể giúp gia đình tìm được kinh nghiệm, địa chỉ tư vấn và sự đồng cảm. Nhưng mạng xã hội cũng là nơi thông tin sai lệch lan rất nhanh, nhất là khi cha mẹ đang lo cho con. Một bài viết cảm động, một video trước sau, hoặc một lời hứa chữa khỏi có thể khiến gia đình hành động vội.
Cha mẹ cần được hỗ trợ để kiểm chứng thông tin, không cần bị trách là nhẹ dạ. Lo lắng cho con là điều dễ hiểu.
Dấu hiệu cần dừng lại để kiểm tra
Gia đình nên thận trọng khi một nội dung hứa kết quả chắc chắn, nói chỉ một nguyên nhân gây mọi khó khăn, yêu cầu ngừng điều trị đang có, bán gói đắt tiền bằng nỗi sợ, hoặc nói rằng mọi chuyên viên chính thống đều che giấu sự thật. Những kiểu thông tin này thường đánh vào cảm xúc trước khi đưa ra bằng chứng.
Cũng cần chú ý các câu chuyện cá nhân. Trải nghiệm của một trẻ có thể thật với gia đình đó, nhưng không chứng minh phương pháp phù hợp cho mọi trẻ. Trẻ khác tuổi, sức khỏe, ngôn ngữ, môi trường và nhu cầu hỗ trợ có thể phản ứng rất khác.
Trước khi làm theo lời khuyên về thuốc, chế độ ăn, vaccine, trị liệu, chẩn đoán hoặc trường học, gia đình nên hỏi bác sĩ, chuyên viên, giáo viên hoặc cơ quan có trách nhiệm. Nếu thông tin liên quan đến an toàn, càng không nên thử một mình.
Dùng mạng xã hội như điểm bắt đầu, không phải kết luận cuối
Mạng xã hội có thể giúp gia đình biết câu hỏi cần hỏi. Ví dụ, một bài chia sẻ có thể làm cha mẹ nhận ra cần hỏi trường về hỗ trợ khi kiểm tra, hoặc cần kiểm tra nghe khi trẻ chậm nói. Nhưng câu trả lời cuối cùng nên đến từ đánh giá của trẻ và nguồn đáng tin cậy.
Gia đình có thể lưu lại đường dẫn, kiểm tra tác giả là ai, nguồn có phải cơ quan chính thức hoặc tổ chức chuyên môn không, thông tin có ngày cập nhật không và có nói rõ giới hạn không. Nội dung đáng tin thường không hứa hẹn tuyệt đối và không làm cha mẹ xấu hổ nếu đặt câu hỏi.
Một cộng đồng tốt giúp gia đình bớt cô đơn và kiểm chứng tốt hơn. Một cộng đồng nguy hiểm làm gia đình sợ hãi, tách khỏi chuyên viên và thử những điều không an toàn.
Gia đình cũng nên phân biệt câu hỏi kinh nghiệm với câu hỏi chuyên môn. Hỏi phụ huynh khác nên chuẩn bị gì khi đi tư vấn có thể hữu ích. Nhưng hỏi có nên đổi thuốc, bỏ vaccine, dừng trị liệu hoặc chẩn đoán con qua video thì cần chuyên viên và nguồn chính thức. Mỗi loại câu hỏi cần nơi trả lời khác nhau.
Khi gặp thông tin gây hoang mang, gia đình có thể lưu lại nhưng không làm ngay. Hãy hỏi nguồn là ai, có lợi ích thương mại không, có bằng chứng từ tổ chức chuyên môn không, và thông tin có nói rõ giới hạn không. Việc chậm lại một ngày để kiểm chứng thường an toàn hơn quyết định trong lúc sợ.
Cộng đồng tốt không thay thế chuyên môn, nhưng giúp hỏi tốt hơn
Một nhóm phụ huynh lành mạnh thường không ép mọi người tin cùng một phương pháp. Nhóm đó cho phép đặt câu hỏi, nhắc kiểm tra với bác sĩ hoặc chuyên viên khi liên quan đến sức khỏe, và tôn trọng việc mỗi trẻ khác nhau. Kinh nghiệm cá nhân được chia sẻ như kinh nghiệm, không được biến thành công thức chữa khỏi cho mọi gia đình.
Gia đình có thể dùng cộng đồng để chuẩn bị câu hỏi: khi đi khám nên mang hồ sơ gì, khi hỏi trường nên nói thế nào, khi tìm phiên dịch cần chú ý gì. Đây là những câu hỏi kinh nghiệm rất hữu ích. Nhưng quyết định về thuốc, chẩn đoán, can thiệp mạnh, chế độ ăn nghiêm ngặt hoặc dừng dịch vụ cần dựa trên chuyên môn và thông tin chính thức.
Cẩn thận với nội dung làm cha mẹ thấy tội lỗi
Thông tin sai lệch thường không chỉ đưa dữ kiện sai, mà còn làm cha mẹ thấy mình có lỗi nếu không mua, không thử hoặc không làm ngay. Những câu như nếu thương con thì phải làm, bỏ lỡ thời điểm vàng là hỏng cả đời, hoặc bác sĩ không muốn bạn biết có thể khiến gia đình quyết định trong sợ hãi.
Một nguồn đáng tin thường cho phép người đọc hỏi lại, nói rõ giới hạn và không cô lập gia đình khỏi hệ thống hỗ trợ. Nếu nội dung khiến gia đình sợ chuyên viên, giấu thông tin với bác sĩ hoặc thử điều nguy hiểm một mình, đó là dấu hiệu cần dừng lại. Bảo vệ trẻ đôi khi bắt đầu từ việc không để nỗi sợ điều khiển quyết định.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra thông tin sai lệch, truyền thông sức khỏe và hỗ trợ người chăm sóc.