Các cuộc họp hỗ trợ trẻ rất dễ kéo dài mà không có quyết định rõ. Gia đình muốn kể khó khăn ở nhà, giáo viên muốn nói tình hình lớp học, chuyên viên muốn giải thích đánh giá, còn thông dịch viên nếu có lại cần thời gian để chuyển ý chính xác. Nếu không có chương trình họp, cuộc trao đổi có thể trôi sang tìm lỗi hoặc kể lại mọi sự cố.
Một chương trình họp tốt không làm cuộc họp cứng nhắc. Nó giúp mọi người cùng trả lời ba câu hỏi: trẻ đang cần gì, điều gì đã thử, và sau cuộc họp ai sẽ làm gì.
Xác định mục đích trước khi mời mọi người
Không phải cuộc họp nào cũng nên bàn mọi vấn đề. Nếu mục đích là chuẩn bị chuyển lớp, trọng tâm sẽ khác với cuộc họp về an toàn khi trẻ bỏ chạy hoặc cuộc họp về điều chỉnh trong giờ học. Khi mục đích quá rộng, người tham gia khó chuẩn bị và quyết định sau cùng thường mơ hồ.
Gia đình hoặc người điều phối nên viết trước một câu ngắn về lý do họp. Câu này cần cụ thể, chẳng hạn xem lại hỗ trợ trong giờ chuyển hoạt động, thống nhất cách trao đổi khi trẻ quá tải, hoặc chuẩn bị thông tin cho giáo viên mới. Một câu rõ giúp cuộc họp không biến thành danh sách tất cả điều trẻ chưa làm được.
Nếu gia đình dùng tiếng Việt và cuộc họp diễn ra bằng tiếng Nhật, cần tính thêm thời gian thông dịch. Một chương trình họp quá dày sẽ làm phụ huynh khó hỏi lại và dễ gật đầu khi chưa hiểu.
Sắp xếp phần quan sát trước phần giải pháp
Trước khi quyết định hỗ trợ, mỗi bên cần chia sẻ quan sát ngắn. Gia đình có thể nói trẻ ngủ, ăn, chuẩn bị đi học và hồi phục sau giờ học ra sao. Giáo viên có thể nói trẻ tham gia lớp, quan hệ với bạn, hiểu chỉ dẫn và chuyển hoạt động thế nào. Chuyên viên có thể nói kết quả đánh giá hoặc trị liệu liên quan đến tình huống đang bàn.
Điều quan trọng là quan sát phải đủ cụ thể. Câu “trẻ không hợp tác” nên được làm rõ thành trẻ rời khỏi chỗ ngồi sau hướng dẫn dài, không bắt đầu bài viết khi lớp ồn, hoặc khóc khi lịch thay đổi bất ngờ. Khi mô tả cụ thể, giải pháp cũng cụ thể hơn.
Người điều phối cần bảo vệ giọng điệu của cuộc họp. Trẻ không nên bị mô tả như tập hợp lỗi. Cần có chỗ cho điểm mạnh, điều trẻ đã làm được và điều người lớn đã thử thành công.
Quyết định phải viết được thành hành động
Kết quả cuộc họp nên rõ ai làm gì, bắt đầu khi nào, dùng trong tình huống nào và khi nào xem lại. Nếu chỉ kết luận “cần phối hợp thêm” hoặc “sẽ quan sát tiếp”, cuộc họp chưa đủ để thay đổi đời sống của trẻ.
Một quyết định có thể nhỏ, nhưng phải thực hiện được. Giáo viên thử lịch hình ảnh trong giờ chuyển tiết, gia đình ghi phản ứng buổi sáng trong hai tuần, chuyên viên gửi câu nhắc ngắn để trường và nhà dùng thống nhất, hoặc người phụ trách liên hệ lại sau một mốc cụ thể. Khi hành động nhỏ và rõ, mọi người dễ kiểm tra hiệu quả hơn.
Nếu có điều chưa thống nhất, cũng nên ghi lại. Việc chưa đồng ý về một hỗ trợ không phải thất bại, nhưng nếu không ghi, lần sau cuộc họp sẽ quay lại từ đầu.
Có chỗ cho tiếng nói của trẻ
Tùy tuổi và khả năng giao tiếp, trẻ có thể tham gia một phần cuộc họp, gửi ý kiến qua hình ảnh, chọn điều mình muốn người lớn biết, hoặc được đại diện bằng quan sát tôn trọng từ người lớn. Điều quan trọng là quyết định không chỉ xoay quanh sự thuận tiện của người lớn.
Với trẻ không nói hoặc khó nói trong cuộc họp, người lớn vẫn có thể hỏi trẻ thể hiện điều gì qua hành vi, sở thích, sự tránh né hoặc cách trẻ bình tĩnh lại. Tiếng nói của trẻ không chỉ là lời nói trực tiếp.
Cuộc họp tốt không phải là cuộc họp dài nhất. Đó là cuộc họp sau đó trẻ được hỗ trợ rõ hơn, người lớn biết việc của mình hơn và gia đình hiểu bước tiếp theo bằng ngôn ngữ họ có thể dùng.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra nguyên tắc giáo dục hòa nhập, quyền tham gia của trẻ và giao tiếp đa ngôn ngữ trong hỗ trợ.