Nhập viện có thể làm trẻ sợ vì môi trường lạ, người lạ, tiếng máy, ánh sáng, thủ thuật, đau và lịch sinh hoạt thay đổi. Với trẻ cần hỗ trợ phát triển, khó giao tiếp hoặc nhạy cảm cảm giác, gia đình cần chuẩn bị thêm để bệnh viện hiểu trẻ hơn.
Hỗ trợ phát triển trong nhập viện không phải ưu tiên phụ. Nó giúp trẻ hợp tác hơn, bớt căng thẳng hơn và được chăm sóc phù hợp hơn.
Chia sẻ thông tin về trẻ, không chỉ bệnh
Gia đình nên chuẩn bị thông tin ngắn về cách trẻ giao tiếp, điều trẻ hiểu, từ trẻ dùng cho đau, sợ, đi vệ sinh, đói, mệt, cách trẻ bình tĩnh lại, điều làm trẻ quá tải, dị ứng, thuốc, thói quen ngủ và đồ vật giúp trẻ an tâm. Nếu trẻ dùng AAC, thẻ tranh hoặc lịch hình ảnh, nên mang theo.
Trẻ cần được giải thích theo mức hiểu. Với trẻ nhỏ, thông tin quá sớm hoặc quá dài có thể làm trẻ lo. Với trẻ lớn, không được giải thích có thể làm trẻ mất kiểm soát và tưởng tượng điều đáng sợ hơn. Gia đình có thể hỏi bệnh viện cách chuẩn bị phù hợp thủ thuật.
Đồ quen như chăn nhỏ, tai nghe chống ồn, sách, hình lịch trình hoặc đồ chơi yên tĩnh có thể giúp trẻ giữ cảm giác an toàn, nếu bệnh viện cho phép.
Sau nhập viện cũng cần theo dõi
Sau khi về nhà, trẻ có thể ngủ kém, bám người lớn, chơi lại cảnh bệnh viện, sợ bác sĩ hoặc thay đổi ăn uống. Đây có thể là phản ứng sau trải nghiệm căng thẳng. Gia đình nên giữ nề nếp nhẹ nhàng, cho trẻ cơ hội kể lại bằng lời, tranh, chơi hoặc AAC.
Nếu trẻ đau, sốt, ăn uống kém, thay đổi hành vi mạnh hoặc gia đình lo, cần liên hệ bệnh viện theo hướng dẫn. Không nên tự diễn giải mọi thay đổi là hành vi phát triển.
Nhập viện là lúc gia đình, bệnh viện, trường học và chuyên viên cần phối hợp. Trẻ không chỉ là bệnh án; trẻ là một người đang cần được hiểu trong tình huống khó.
Nếu trẻ phải nghỉ học hoặc nghỉ trị liệu trong thời gian dài, gia đình có thể hỏi bệnh viện và trường cách duy trì kết nối vừa sức. Có trẻ chỉ cần nhận lời nhắn từ lớp, có trẻ thích xem ảnh bạn bè, có trẻ cần nghỉ hoàn toàn để hồi phục. Không nên biến thời gian nhập viện thành áp lực học bù, nhưng cũng không nên để trẻ bị tách khỏi mọi quan hệ quen thuộc nếu trẻ muốn được kết nối.
Gia đình cũng nên chuẩn bị một bản tóm tắt ngắn cho nhân viên mới trong ca trực: trẻ hiểu ngôn ngữ nào, sợ điều gì, cách báo đau, cách dùng AAC, điều gì không nên làm bất ngờ. Trong bệnh viện, người chăm sóc thay đổi theo ca, nên thông tin quan trọng cần được ghi lại rõ ràng hơn là chỉ nói miệng một lần.
Giải thích thủ thuật bằng cách trẻ có thể hiểu
Trẻ cần được chuẩn bị cho thủ thuật ở mức phù hợp tuổi và khả năng hiểu. Có trẻ cần hình ảnh, có trẻ cần câu ngắn, có trẻ cần được biết trình tự trước sau, và có trẻ cần người lớn nói thật rằng có thể đau một chút nhưng sẽ có người giúp. Nói dối rằng không đau hoặc không có gì có thể làm trẻ mất niềm tin trong lần chăm sóc sau.
Gia đình có thể hỏi bệnh viện có chuyên viên hỗ trợ trẻ em, tài liệu chuẩn bị, đồ chơi y tế hoặc cách giải thích phù hợp không. Nếu trẻ dùng AAC, các từ như đau, dừng lại, sợ, nước, toilet, mẹ, bác sĩ nên có sẵn để trẻ dùng trong viện.
Chuẩn bị quay lại trường và trị liệu sau xuất viện
Sau khi xuất viện, trẻ có thể chưa đủ sức quay lại lịch cũ ngay. Gia đình nên trao đổi với bác sĩ về giới hạn hoạt động, thuốc, dấu hiệu cần theo dõi và thời điểm có thể đi học hoặc trị liệu lại. Trường và chuyên viên cần biết phần liên quan để điều chỉnh, nhưng không nhất thiết cần toàn bộ chi tiết y tế.
Trẻ cũng có thể cần được bạn bè và giáo viên đón lại một cách nhẹ nhàng. Nếu người lớn chỉ tập trung vào bù bài hoặc quay lại tiến độ cũ, trẻ có thể thêm căng thẳng. Hồi phục sau nhập viện là cả quá trình cơ thể, cảm xúc và sinh hoạt.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra chuẩn bị nhập viện, giao tiếp với trẻ và hỗ trợ gia đình.