Bài tập về nhà có thể giúp trẻ ôn lại bài, nhưng cũng có thể trở thành cuộc chiến hằng tối. Trẻ khóc, né tránh, ngồi rất lâu, cha mẹ nhắc liên tục và cả nhà kết thúc trong mệt mỏi. Khi điều này lặp lại, cần nhìn sâu hơn thay vì chỉ nói trẻ lười học.
Với một số trẻ, bài tập về nhà khó vì đã quá mệt sau ngày học. Với trẻ khác, khó nằm ở đọc, viết, hiểu chỉ dẫn, chú ý, vận động tinh hoặc lo sợ sai. Gia đình cần xác định phần khó chính để trao đổi với giáo viên.
Thời gian làm bài không phản ánh toàn bộ năng lực
Một bài đáng lẽ làm trong mười phút có thể kéo dài một giờ nếu trẻ phải vật lộn với chữ viết, không hiểu yêu cầu hoặc quá mệt. Điều này không có nghĩa là trẻ không cố gắng. Đôi khi trẻ đang dùng rất nhiều sức cho phần người lớn không thấy.
Gia đình có thể ghi lại bài nào khó, mất bao lâu, trẻ kẹt ở bước nào và cần người lớn hỗ trợ ra sao. Thông tin này hữu ích hơn câu chung chung con không chịu làm bài.
Nếu bài tập làm ảnh hưởng nặng đến ngủ, ăn, quan hệ gia đình hoặc tâm trạng của trẻ, nên trao đổi với giáo viên về cách điều chỉnh.
Cần phân biệt mục tiêu của bài
Một bài tập có thể nhằm luyện đọc hiểu, luyện tính toán hoặc luyện viết. Nếu mục tiêu là toán nhưng trẻ mất hầu hết sức vào viết số, có thể cần cách thể hiện khác. Nếu mục tiêu là hiểu bài đọc nhưng trẻ giải mã chữ quá khó, cần hỗ trợ đọc trước khi đánh giá hiểu.
Gia đình nên hỏi giáo viên điều gì là quan trọng nhất trong bài. Khi mục tiêu rõ, có thể điều chỉnh cách làm mà vẫn giữ mục tiêu học tập. Ví dụ, giảm số câu, chia bài thành phần nhỏ, cho trẻ nói câu trả lời trước khi viết, hoặc dùng thời gian giới hạn.
Điều chỉnh không có nghĩa là bỏ học. Nó giúp trẻ học đúng mục tiêu mà không bị một khó khăn phụ chặn lại.
Giữ quan hệ gia đình
Cha mẹ không nên phải trở thành người giám sát căng thẳng mỗi tối. Nếu bài tập làm quan hệ gia đình xấu đi nghiêm trọng, đó là dấu hiệu cần xem lại. Trẻ cần học, nhưng cũng cần cảm giác nhà là nơi an toàn.
Gia đình có thể đặt thời gian làm bài vừa phải, nghỉ ngắn, và dừng khi trẻ đã quá tải để trao đổi với giáo viên. Cố kéo dài trong nước mắt thường không tạo học tập tốt.
Bài tập về nhà nên là cầu nối giữa trường và nhà. Khi nó trở thành gánh nặng quá lớn, người lớn cần cùng điều chỉnh.
Dùng dữ liệu nhỏ để trao đổi với giáo viên
Gia đình không cần ghi chép phức tạp. Trong một tuần, có thể ghi bài nào mất nhiều thời gian, phần nào trẻ tự làm được, phần nào cần nhắc, lúc nào trẻ bắt đầu khóc hoặc rời khỏi bàn, và sau bài tập trẻ có còn ăn ngủ bình thường không. Những dữ liệu nhỏ này giúp giáo viên thấy bài tập đang tác động đến đời sống gia đình ra sao.
Khi trao đổi, nên tránh chỉ nói “bài quá nhiều” hoặc “con không làm được”. Câu cụ thể hơn là trẻ mất bốn mươi phút cho ba câu viết, cần cha mẹ đọc lại đề nhiều lần, và sau đó không còn sức tắm hoặc ngủ đúng giờ. Thông tin như vậy dễ dẫn đến điều chỉnh hơn.
Điều chỉnh bài tập theo rào cản chính
Nếu rào cản là viết tay, trẻ có thể cần giảm lượng chép, trả lời bằng lời trước hoặc dùng công cụ hỗ trợ. Nếu rào cản là đọc đề, trẻ có thể cần người lớn đọc mẫu hoặc đề bài có hình ảnh rõ hơn. Nếu rào cản là chú ý sau một ngày dài, thời gian làm bài ngắn và cố định có thể phù hợp hơn kéo dài đến tối muộn.
Điều chỉnh nên gắn với mục tiêu học tập. Nếu mục tiêu là hiểu phép tính, không nên để chữ viết trở thành lý do trẻ không thể chứng minh mình hiểu. Nếu mục tiêu là luyện viết, cần giảm yêu cầu khác để trẻ tập trung vào phần đó.
Tránh biến cha mẹ thành người phạt thay nhà trường
Khi bài tập kéo dài mỗi tối, cha mẹ dễ bị đẩy vào vai người ép buộc. Điều này làm trẻ gắn học tập với xung đột gia đình. Trường học và gia đình nên cùng chịu trách nhiệm thiết kế bài tập vừa sức, thay vì để toàn bộ căng thẳng rơi vào bàn ăn hoặc phòng ngủ.
Nếu trẻ thường xuyên không hoàn thành, cần xem lại lượng bài, cách giao bài và hỗ trợ ở lớp. Việc ký tên vào vở mỗi ngày không đủ nếu không ai thay đổi điều đang làm trẻ kẹt.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả khó khăn học tập, hỗ trợ học sinh và phối hợp giữa gia đình với nhà trường.