Tình bạn ở trường không tự động xảy ra chỉ vì trẻ ngồi cùng lớp. Một số trẻ cần nhiều hỗ trợ hơn để bắt đầu chơi, duy trì trò chơi, hiểu luật xã hội hoặc được bạn nhìn nhận như thành viên có giá trị. Nếu chỉ nói trẻ phải hòa đồng hơn, người lớn có thể bỏ qua vai trò của môi trường.

Hỗ trợ tình bạn là một phần quan trọng của giáo dục hòa nhập. Trẻ không chỉ cần học bài, mà cần có cơ hội thuộc về nhóm, chia sẻ niềm vui và được bạn bè hiểu.

Tạo hoạt động có vai trò rõ

Trẻ dễ tham gia hơn khi hoạt động có luật đơn giản, vai trò rõ và thời gian vừa phải. Ví dụ, cùng xây khối, tưới cây, chuyền bóng, chơi trò có lượt hoặc làm nhiệm vụ nhóm nhỏ. Nếu hoạt động quá mở, trẻ khó giao tiếp có thể không biết bắt đầu.

Giáo viên có thể sắp xếp bạn đồng hành phù hợp, nhưng cần tránh biến một bạn thành người chăm sóc cố định. Tình bạn cần có sự vui thích và tương hỗ, không chỉ là giúp đỡ một chiều.

Gia đình có thể hỏi giáo viên trẻ thường chơi với ai, chơi trong tình huống nào tốt hơn và điều gì làm trẻ bị tách khỏi nhóm.

Dạy kỹ năng xã hội trong tình huống thật

Trẻ có thể cần học cách xin chơi cùng, chờ lượt, nói không, dừng khi bạn không thích hoặc nhờ người lớn. Những kỹ năng này nên được dạy trong tình huống thật, với lời ngắn và hỗ trợ vừa đủ.

Nếu trẻ dùng AAC, hình ảnh hoặc cử chỉ, bạn bè cũng cần được hướng dẫn cách chờ và đáp lại. Giao tiếp của trẻ không nên bị xem là không có giá trị chỉ vì khác lời nói thông thường.

Khi xung đột xảy ra, người lớn nên giúp trẻ hiểu tình huống mà không làm trẻ xấu hổ. Mục tiêu là xây kỹ năng quan hệ, không chỉ chấm dứt tiếng ồn trong lớp.

Thuộc về nhóm là trách nhiệm của môi trường

Một trẻ có thể có khó khăn xã hội thật, nhưng điều đó không có nghĩa trẻ phải tự mình tạo tình bạn. Lớp học cần văn hóa tôn trọng khác biệt. Giáo viên có thể làm mẫu cách nói, cách mời, cách giúp và cách bảo vệ nhau khỏi trêu chọc.

Gia đình cũng có thể tạo cơ hội nhỏ ngoài lớp, như mời một bạn chơi hoạt động ngắn, nếu trẻ và gia đình sẵn sàng. Không cần ép trẻ có nhiều bạn ngay. Một quan hệ an toàn và tích cực đã rất quý.

Tình bạn không phải phần phụ của hỗ trợ phát triển. Với trẻ, được chơi và được thuộc về là một phần của chất lượng sống.

Nguồn tham khảo

Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra cách mô tả tình bạn, hòa nhập xã hội, hỗ trợ bạn bè và phòng ngừa bắt nạt trong trường học.