Hồ sơ hỗ trợ của trẻ thường đầy những điều trẻ chưa làm được. Những thông tin đó cần thiết, nhưng nếu chỉ có khó khăn, người đọc dễ quên rằng trẻ cũng có sở thích, cách học tốt và những mối quan hệ quan trọng.
Một hồ sơ điểm mạnh giúp người lớn bắt đầu từ trẻ thật, không bắt đầu từ danh sách thiếu hụt.
Hồ sơ dựa trên điểm mạnh không phải là tô hồng khó khăn. Nó giúp người lớn thấy điều có thể dùng để hỗ trợ. Khi một giáo viên mới chỉ đọc các mục "khó ngồi yên", "khó giao tiếp", "dễ quá tải", họ có thể bắt đầu bằng sự đề phòng. Nếu hồ sơ cũng ghi trẻ thích gì, bình tĩnh khi nào và tin ai, cách tiếp cận sẽ nhân văn và hiệu quả hơn.
Viết điểm mạnh bằng ví dụ cụ thể
Thay vì chỉ ghi “trẻ vui vẻ” hoặc “trẻ thích tàu”, nên mô tả trẻ vui trong tình huống nào, thích tàu theo cách nào và sở thích đó có thể giúp giao tiếp ra sao. Ví dụ cụ thể giúp giáo viên hoặc chuyên viên biết cách dùng điểm mạnh trong hỗ trợ.
Điểm mạnh không nhất thiết là thành tích lớn. Việc trẻ nhớ đường đi, thích giúp người khác, quan sát chi tiết hoặc bình tĩnh hơn khi có lịch hình ảnh đều là thông tin có giá trị.
Ví dụ nên nối với hành động. Thay vì chỉ viết trẻ thích tàu, có thể viết rằng trẻ dễ bắt đầu trò chuyện khi có sách về tàu, hoặc có thể chuyển hoạt động tốt hơn nếu lịch dùng hình tàu. Thay vì chỉ viết trẻ quan sát tốt, có thể nói trẻ thường nhìn người khác làm trước rồi mới thử. Cách viết này giúp người mới hỗ trợ biết nên bắt đầu từ đâu.
Điểm mạnh cũng có thể nằm trong quan hệ. Trẻ có thể tin một cô giáo, chơi tốt với một bạn, hoặc dễ bình tĩnh khi được một người lớn nói bằng giọng nhỏ. Những thông tin này cần được ghi với sự tôn trọng quyền riêng tư, nhưng rất hữu ích khi trẻ chuyển lớp hoặc chuyển dịch vụ.
Kết nối điểm mạnh với nhu cầu hỗ trợ
Hồ sơ tốt không tách điểm mạnh khỏi khó khăn. Nếu trẻ thích hình ảnh, điều đó có thể hỗ trợ lịch trực quan. Nếu trẻ thích vận động, điều đó có thể giúp xây dựng hoạt động chuyển tiếp. Nếu trẻ tin một người lớn cụ thể, người đó có thể giúp trẻ bước vào tình huống mới.
Điểm mạnh là cầu nối để hỗ trợ trở nên tự nhiên hơn.
Một hồ sơ tốt nên có cả điều trẻ làm được và điều kiện để làm được. Nếu trẻ giao tiếp tốt hơn bằng hình ảnh, hồ sơ cần nói rõ dùng hình ảnh loại nào. Nếu trẻ làm bài tốt khi có bước ngắn, cần ghi cách chia bước. Nếu trẻ thích vận động nhưng dễ quá kích thích, cần phân biệt hoạt động giúp điều hòa với hoạt động làm trẻ mất kiểm soát.
Không nên dùng điểm mạnh để phủ nhận nhu cầu hỗ trợ. Một trẻ "thông minh" vẫn có thể cần hỗ trợ cảm giác. Một trẻ "vui vẻ" vẫn có thể lo âu. Một trẻ "tự lập" trong việc này vẫn có thể cần trợ giúp trong việc khác. Điểm mạnh và nhu cầu có thể cùng tồn tại.
Ai nên cùng viết hồ sơ
Gia đình biết nhiều điều về trẻ ở nhà. Giáo viên biết trẻ trong nhóm. Chuyên viên có thể thấy cách trẻ học khi được hỗ trợ. Nếu có thể, trẻ cũng nên được tham gia bằng cách chọn điều trẻ thích, điều trẻ muốn người khác biết hoặc điều trẻ không muốn bị chia sẻ.
Hồ sơ không nên trở thành tài liệu người lớn viết về trẻ mà trẻ không có tiếng nói. Với trẻ lớn, cần hỏi thông tin nào được chia sẻ với trường, chuyên viên hoặc cộng đồng. Quyền kiểm soát câu chuyện của bản thân cũng là một phần của hỗ trợ phát triển.
Cập nhật khi trẻ thay đổi
Sở thích và khả năng của trẻ thay đổi theo tuổi, môi trường và người xung quanh. Hồ sơ điểm mạnh nên được xem lại định kỳ, đặc biệt khi trẻ chuyển lớp, chuyển trường hoặc bắt đầu dịch vụ mới.
Khi người lớn nhìn thấy điểm mạnh, họ dễ đặt mục tiêu vừa sức và tôn trọng hơn.
Hồ sơ nên được cập nhật sau những thay đổi lớn: trẻ có sở thích mới, dùng công cụ giao tiếp mới, phản ứng khác với âm thanh, hoặc xây được quan hệ với người mới. Nếu hồ sơ quá cũ, nó có thể giữ trẻ trong hình ảnh của năm trước.
Một hồ sơ điểm mạnh tốt không cần dài. Nó cần đủ cụ thể để người đọc biết cách tiếp cận trẻ trong tuần đầu tiên. Khi người lớn bắt đầu bằng điều giúp trẻ cảm thấy an toàn và có năng lực, những mục tiêu khó hơn cũng có nền tốt hơn để thực hiện.
Nguồn tham khảo
Các nguồn dưới đây được dùng để kiểm tra hỗ trợ dựa trên điểm mạnh, phát triển trẻ em và giáo dục hòa nhập.